జ్ఞాన జ్యోతి వెలిగించి... అస్తమించిన అక్షర యోగి

ఒక మంచి ఉపాధ్యాయుడు తరగతి గదిలోనే తన ముద్ర వేస్తాడు. ఒక గొప్ప రచయిత తన పుస్తకాల ద్వారా తరతరాలకు మార్గదర్శకుడవుతాడు. కానీ కొందరు మహనీయులు మాత్రం తమ జీవితాన్నే సమాజానికి అంకితం చేసి యుగాల పాటు గుర్తుండిపోతారు. అలాంటి అరుదైన వ్యక్తిత్వం శ్రీ ఎం.వి. నరసింహారెడ్డి గారు. ఆయన మరణవార్త (08.06.2026) జగిత్యాల జిల్లా ప్రజలను, సాహిత్య ప్రేమికులను, విద్యావేత్తలను, ఆధ్యాత్మిక వేత్తలను తీవ్ర విషాదంలో ముంచెత్తింది. భౌతికంగా ఆయన మన మధ్య లేకపోయినా, ఆయన వెలిగించిన జ్ఞానదీపం ఎన్నో తరాలకు మార్గదర్శకంగా నిలుస్తూనే ఉంటుంది.

జగిత్యాల జిల్లా మల్యాల మండలం తక్కళ్లపెల్లి గ్రామంలో జన్మించి, జగిత్యాలను తన కర్మభూమిగా మార్చుకున్న నరసింహారెడ్డి గారు తెలుగు సాహిత్యం, విద్యా రంగం, వేద వాఙ్మయం, సమాజ సంస్కరణ వంటి అనేక రంగాల్లో చెరగని ముద్ర వేశారు. విద్యా ప్రకాశాన్ని, సాహిత్య సౌరభాన్ని, వేద జ్ఞానాన్ని సామాన్య ప్రజలకు చేరవేయాలనే తపనతో జీవితాంతం కృషి చేశారు.

జననం, విద్యా జీవితం మరియు సేవా భావం

01.07.1940న ముదుగంటి సూర్యమ్మ-హన్మంతారెడ్డి దంపతులకు జన్మించిన శ్రీ నరసింహారెడ్డి గారు ఎం.ఏ., బి.ఎడ్. విద్యార్హతలు పొందారు. ఉపాధ్యాయుడిగా, విద్యావేత్తగా వేలాది మంది విద్యార్థుల జీవితాల్లో వెలుగులు నింపారు. 1997లో పదవీ విరమణ చేసిన తరువాత కూడా విశ్రాంతి తీసుకోకుండా సామాజిక, సాహిత్య, ఆధ్యాత్మిక సేవలను తన జీవిత లక్ష్యంగా మలుచుకున్నారు.

కౌసల్య తెలుగు పండిత కళాశాల ప్రిన్సిపాల్‌గా సేవలందిస్తూ విద్యార్థుల కోసం అనేక ఉపయోగకరమైన గ్రంథాలను రచించారు. ‘మన తెలుగు కవులు’, ‘తెలుగు జాతీయాలు’ వంటి పుస్తకాలు పోటీ పరీక్షలకు సిద్ధమవుతున్న విద్యార్థులకు ఎంతో ఉపయోగపడ్డాయి. ఉమ్మడి కరీంనగర్ జిల్లా గ్రంథాలయ డైరెక్టర్‌గా, విద్యార్థి నాయకుడిగా ఆయన అందించిన సేవలు చిరస్మరణీయమైనవి.

సాహిత్య సేవ — నవల నుండి వేదాల వరకు

చిన్న వయసులోనే రచనా వ్యాసంగం ప్రారంభించిన నరసింహారెడ్డి గారు 1961లో “ప్రేమజీవులు ఆదర్శ త్యాగాలు” అనే నవలను రచించారు. అవిభక్త కరీంనగర్ జిల్లాలో వెలువడిన తొలి నవలల్లో అది ఒకటిగా గుర్తింపు పొందింది. జాతీయ భావాలు, త్యాగం, సేవా స్ఫూర్తిని ప్రతిబింబించిన ఆ రచన ఆయనలోని సాహిత్య శక్తిని ప్రపంచానికి పరిచయం చేసింది. అలాగే మూడు సంపుటాల జోక్స్ పుస్తకాలను రచించి, వాటిని హిందీ, ఆంగ్ల భాషల్లోకి అనువదించి అమెరికాలో ఆవిష్కరించడం ఆయన బహుముఖ ప్రజ్ఞకు నిదర్శనం.

అయితే ఆయన జీవితంలో అత్యంత గొప్ప కృషి వేదాలను సామాన్య ప్రజలకు అందుబాటులోకి తీసుకురావడమే. ముందుగా యజుర్వేదాన్ని, అనంతరం ఋగ్వేదం, సామవేదం, అథర్వణవేదాలను సరళమైన తెలుగు వచనంలో అనువదించారు. వేద జ్ఞానం కేవలం పండితులకే పరిమితం కాకుండా ప్రతి ఇంటికీ చేరాలన్న ఆయన సంకల్పం ఈ మహత్తర కృషికి కారణమైంది.

జ్ఞానపీఠ అవార్డు గ్రహీత డా. సి. నారాయణరెడ్డి గారి చేతుల మీదుగా యజుర్వేదం ఆవిష్కరించబడటం ఆయన కృషికి దక్కిన గౌరవానికి నిదర్శనం. ప్రముఖ వేద పండితుడు ముదిగొండ శివప్రసాద్ గారు ప్రతి మంత్రాన్ని అద్భుతమైన వచనంలో అందించారని ప్రశంసించారు.

అంతేకాకుండా మహాభారతం, వాల్మీకి రామాయణం, అష్టాదశ పురాణాలు, ఉపనిషత్తులు, బ్రహ్మసూత్రాలు వంటి మహోన్నత గ్రంథాలను కూడా తెలుగులోకి అనువదించి ప్రజలకు ఉచితంగా అందించారు. సనాతన భారతీయ జ్ఞాన సంపదను సాధారణ ప్రజల గడప దాకా తీసుకెళ్లిన అరుదైన మహనీయుడిగా ఆయన నిలిచారు.

అవార్డులు మరియు గుర్తింపులు

ఆయన సేవలకు గుర్తింపుగా అనేక పురస్కారాలు వరించాయి.

- 1991లో రాష్ట్ర ఉత్తమ ఉపాధ్యాయ అవార్డు.

- 13 జూలై 2011న పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం నుంచి కీర్తి పురస్కారం.

- 21 మార్చి 2015 ఉగాది సందర్భంగా ముఖ్యమంత్రి చేతుల మీదుగా ఉగాది పురస్కారం.

- బొందుగులపాటి సాహితీ పురస్కారం సహా అనేక రాష్ట్రస్థాయి సాహిత్య గౌరవాలు.

ఆయన సాహిత్య సేవలను స్మరించుకుంటూ కరీంనగర్‌లో “ఎం.వి. నరసింహారెడ్డి సాహిత్య పురస్కారాలు” ప్రదానం చేయబడుతున్నాయి.

శాశ్వతంగా నిలిచిపోయే వారసత్వం

శ్రీ ఎం.వి. నరసింహారెడ్డి గారి జీవితం ఒక వ్యక్తి సంకల్పం ఎంతటి మార్పును తీసుకురాగలదో చెప్పే సజీవ ఉదాహరణ. ఒక సాధారణ ఉపాధ్యాయుడిగా ప్రారంభమైన ఆయన ప్రయాణం, వేద జ్ఞానాన్ని ప్రజల గుండెల్లో నాటిన మహనీయుడిగా ముగిసింది. ఆయన రాసిన ప్రతి పుస్తకం ఒక జ్ఞాన దీపం. ఆయన అనువదించిన ప్రతి వేదం ఒక సంస్కృతి వారసత్వం. ఆయన అందించిన ప్రతి గ్రంథం ఒక సామాజిక సేవ.

నేటి తరం వేగంగా మారుతున్న ప్రపంచంలో తమ మూలాలను మరచిపోతున్న వేళ, నరసింహారెడ్డి గారి రచనలు మన సంస్కృతి, మన విలువలు, మన ఆధ్యాత్మిక సంపదను గుర్తు చేసే మార్గదర్శకాలు. ఆయన లాంటి మహనీయులు భౌతికంగా దూరమైనా, వారి ఆలోచనలు, రచనలు, సేవలు ఎన్నటికీ మరణించవు.

ఆయనకు నిజమైన నివాళి పూలమాలలు కాదు... ఆయన చదివించిన పుస్తకాలను చదవడం, ఆయన అనువదించిన వేదాలను తదుపరి తరాలకు చేరవేయడం, ఆయన నమ్మిన జ్ఞానాన్ని సమాజంలో విస్తరించడం. అదే ఆయన ఆశయాలకు అక్షర నివాళి.

(ఎం.వి. నరసింహారెడ్డి గారి మరణం సందర్భంగా... అక్షర నివాళి)

(కాలగిరి శ్రీనివాసరెడ్డి, సీనియర్ జర్నలిస్ట్)